Một thập kỷ Guardiola tại Man City: Thiên tài thay đổi bóng đá Anh

Khi Manuel Pellegrini rời Man City 10 năm trước, câu lạc bộ đã tặng ông một bức tranh của danh họa LS Lowry. Năm ngoái, khi Txiki Begiristain kết thúc nhiệm kỳ giám đốc bóng đá đầy cống hiến, ông được trao tặng một chiếc Bentley màu xanh. Việc tìm kiếm một món quà chia tay tương xứng cho Pep Guardiola vào mùa hè này sẽ là thử thách lớn đối với ban lãnh đạo của nửa xanh thành Manchester, bởi rất khó để đo đếm hết những giá trị mà chiến lược gia người Tây Ban Nha đã mang lại cho đội chủ sân Etihad.

Trong một thập kỷ qua, Guardiola đã biến Man City thành một trong những thế lực thể thao lớn nhất thế giới, biến tên tuổi câu lạc bộ thành biểu tượng của trường phái bóng đá kiểm soát. Nhà cầm quân 55 tuổi sở hữu 423 chiến thắng sau 591 trận dẫn dắt, ghi tổng cộng 1.460 bàn thắng và mang về 20 danh hiệu lớn nhỏ, bao gồm chức vô địch Champions League đầu tiên trong lịch sử câu lạc bộ.

Guardiola góp phần thay đổi văn hoá bóng đá Anh từ khi ông dẫn dắt Man City.

Khi Guardiola bắt đầu ngày làm việc đầu tiên tại học viện Man City vào năm 2016, một vài món quà đặc sản địa phương đã được đặt trên bàn làm việc của ông. Trái ngược với sự chào đón có phần hình thức đó, tại nửa đỏ thành Manchester, khi một nhân viên của Man Utd được hỏi liệu câu lạc bộ có tặng quà cho Jose Mourinho vào ngày đầu nhậm chức hay không, câu trả lời nhận được là: "Không, chỉ có một bản hợp đồng khổng lồ".

Mùa hè năm đó được kỳ vọng sẽ là điểm khởi đầu để đưa trở lại cuộc đối đầu kinh điển giữa Guardiola và Mourinho - hai huấn luyện viên từng có những màn chạm trán khét tiếng từ thời còn ở Tây Ban Nha, nhưng chiến lược gia người Catalonia đã đánh bại người đồng nghiệp Bồ Đào Nha chỉ trong vòng hai năm rưỡi.

Sau Mourinho, đến lượt Jurgen Klopp xuất hiện trong vai trò kình địch của thuyền trưởng Man City cùng một tập thể Liverpool kiên cường, trước khi Mikel Arteta rời ban huấn luyện của chính ông để biến Arsenal thành kẻ thách thức tiếp theo.

Dưới sự nhào nặn của Guardiola, hầu như mọi cầu thủ Man City đều được nâng tầm đẳng cấp. Ông biến Raheem Sterling thành một chân sút thượng hạng, đưa Rodri trở thành cầu thủ xuất sắc nhất thế giới và khai thác hiệu suất ghi bàn kinh hoàng của Erling Haaland với 52 bàn ngay trong mùa giải đầu tiên cập bến nước Anh.

Ông cải tiến Fabian Delph thành hậu vệ trái của đội hình vô địch, nâng tầm nhãn quan chiến thuật của Kevin De Bruyne, truyền sự tự tin để John Stones làm chủ trận chung kết Champions League và khai thác tối đa nguồn năng lượng bền bỉ của Bernardo Silva.

Tầm ảnh hưởng của Guardiola đã thay đổi hoàn toàn diện mạo của nền bóng đá Anh. Trên khắp đất nước, các huấn luyện viên ở mọi lứa tuổi đều yêu cầu học trò triển khai bóng từ phần sân nhà, bất chấp chất lượng mặt sân không hề lý tưởng. Triết lý này thậm chí đã lan tỏa mạnh mẽ xuống cả các giải đấu thuộc hệ thống EFL.

Ở khía cạnh văn hóa, chiến lược gia người Tây Ban Nha luôn thể hiện quan điểm cá nhân một cách mạnh mẽ. Ông chấp nhận án phạt từ FA để đeo ruy băng vàng ủng hộ phong trào độc lập Catalonia và tích cực tham gia vào các hoạt động hỗ trợ nhân đạo quốc tế.

Sự thẳng thắn của ông trong các vấn đề xã hội thậm chí đã khiến một cựu bộ trưởng Anh phải thốt lên rằng ông ước các chính trị gia cũng có được sự chân thành như huấn luyện viên của Man City.

Đối với những người hâm mộ Man City, ông Guardiola đã thực sự trở thành một phần của họ. Ông không ngần ngại công kích những tiếng nói chỉ trích cho rằng thành công của đội bóng chỉ dựa vào tiền bạc, đồng thời luôn ghi nhớ các số liệu thống kê về chi tiêu ròng để phản bác lại giới truyền thông.

Những buổi trả lời họp báo của Guardiola luôn tạo ra sự thu hút với giới truyền thông.

Ông đồng tình với quan điểm của câu lạc bộ rằng các bình luận viên truyền hình thường có xu hướng thiên vị Man Utd hoặc Liverpool. Ông cũng thẳng thắn chỉ trích các quyết định bất lợi của trọng tài và từng tuyên bố sẽ tiếp tục gắn bó với đội bóng ngay cả khi Man City bị đẩy xuống giải hạng ba vì các cáo buộc vi phạm tài chính.

Trước 115 cáo buộc từ ban tổ chức, Guardiola luôn khẳng định niềm tin tuyệt đối vào sự trong sạch của câu lạc bộ và kỳ vọng đội bóng sẽ được minh oan hoàn toàn.

Hành trình của ông Guardiola tại Manchester vốn dĩ không được lên kế hoạch kéo dài như hiện tại. Vào năm 2016, dự định ban đầu của ông hoàn toàn nhất quán với các giai đoạn huấn luyện trước đó: ông sẽ ở lại Man City từ ba đến bốn năm, tối đa là 5 năm, trước khi chuyển sang thử sức tại Italy với Juventus hoặc Inter Milan là những mục tiêu hàng đầu.

Guardiola luôn dành một sự tôn trọng lớn cho bóng đá Italy, nơi ông từng khoác áo Roma và Brescia vào giai đoạn cuối sự nghiệp cầu thủ.

Tuy nhiên, khi vị thế của các câu lạc bộ Italy dần suy giảm và sức hút của Man City ngày một lớn, ông đã liên tục gia hạn hợp đồng để ở lại sân Etihad. Đến nay, Guardiola đã ba lần gia hạn hợp đồng với Man City vào các năm 2020, 2022 và 2024. Thoả thuận hiện tại đến tháng 11 năm 2027 mới kết thúc, nhưng cựu thuyền trưởng Barca quyết định đã đến lúc dừng lại.

Dù từng nhận được đề nghị đàm phán từ FA về chiếc ghế huấn luyện viên trưởng tuyển Anh vào năm 2024, Guardiola vẫn lựa chọn ở Man City vì ba nguyên nhân cốt lõi: sự hỗ trợ tuyệt đối từ ban lãnh đạo, tình yêu dành cho môi trường bóng đá Ngoại hạng Anh và khát khao không ngừng tự làm mới bản thân trước những thách thức.

Sự hậu thuẫn toàn diện từ thượng tầng là bệ phóng lớn nhất cho Guardiola. Ban lãnh đạo Man City luôn đáp ứng mọi yêu cầu chuyển nhượng của ông, ngoại trừ một vài trường hợp ngoại lệ như Alexis Sanchez vào năm 2017 do đòi hỏi lương bổng quá cao, hay Harry Maguire vào năm 2019 vì mức giá 80 triệu bảng bị đánh giá là quá rủi ro. Bộ ba lãnh đạo gồm Chủ tịch Khaldoon Al-Mubarak, Giám đốc điều hành Ferran Soriano và Txiki Begiristain đã xây dựng một môi trường hoàn hảo để giữ chân chiến lược gia người Tây Ban Nha.

Mối quan hệ giữa ông Guardiola và Chủ tịch Al-Mubarak được củng cố mạnh mẽ qua những giai đoạn khó khăn nhất. Nhiều nguồn tin nội bộ khẳng định ông Guardiola đã có ý định từ chức vào tháng 8/2020 sau thất bại bất ngờ trước Lyon tại tứ kết Champions League, nếu Chủ tịch Al-Mubarak không trực tiếp vào phòng thay đồ để động viên ông tiếp tục hành trình. Sự kiên định đó đã được đền đáp bằng chức vô địch châu Âu tại Istanbul ba năm sau đó.

Guardiola có công nâng tầm hoặc thay đổi sự nghiệp của nhiều cầu thủ khi trao cho họ những vị trí mới.

Bên cạnh các yếu tố chuyên môn, tình yêu của Guardiola dành cho văn hóa bóng đá Anh cũng sâu đậm theo thời gian. Ông trở thành một người hâm mộ cuồng nhiệt của các giải đấu hạng dưới và từng trực tiếp đến sân Edgeley Park để theo dõi một trận đấu tại giải hạng ba.

Ông cũng duy trì mối quan hệ bạn bè thân thiết với những huấn luyện viên kỳ cựu của bóng đá Anh như Tony Pulis, Sam Allardyce hay Neil Warnock, người từng được ông mời đến chia sẻ truyền cảm hứng cho các ngôi sao Man City trên sân tập.

Hệ thống chiến thuật của Man City liên tục được Guardiola cải tiến qua từng mùa giải để duy trì sự thống trị. Từ việc sử dụng hậu vệ biên bó vào trung lộ, tiền đạo ảo cho đến sơ đồ 4-2-2-2 thịnh hành, ông luôn tìm ra công thức tối ưu cho từng con người. Ông cải tạo Aleksandar Kolarov thành trung vệ lệch trái, biến Joao Cancelo thành mũi tấn công biên và nhào nặn những tài năng trẻ như Rico Lewis hay Nico O'Reilly theo đúng triết lý của mình ngay từ học viện.

Hành trình một thập kỷ vĩ đại của Guardiola đang đi đến những chương cuối cùng. Từ tháng 10 năm ngoái, các nguồn tin thân cận đã xác nhận quyết định chia tay của ông sau khi mùa giải này khép lại. Quyết định ra đi vào thời điểm hiện tại được đánh giá là hợp lý khi ông để lại cho người kế nhiệm Enzo Maresca một tập thể trẻ trung, đạt độ chín và hoàn toàn đủ khả năng duy trì thế thống trị. Sự thật tin đồn rời Man City.

Sau khi rời Manchester, chiến lược gia người Tây Ban Nha nhiều khả năng sẽ dành một năm để nghỉ ngơi và nạp lại năng lượng trước khi tính đến các thử thách tiếp theo. Với tình yêu lớn dành cho môi trường bóng đá Anh, kịch bản ông tiếp quản chiếc ghế nóng tại đội tuyển quốc gia trong tương lai hoàn toàn có thể trở thành hiện thực, nếu triều đại của Thomas Tuchel không mang lại kết quả như kỳ vọng. Pep Guardiola chuẩn bị chia tay Manchester City.