Cannavaro và thử thách dẫn dắt Uzbekistan tại World Cup

Trong lịch sử các vòng chung kết thế giới, chỉ có ba gương mặt bóng đá nam từng giành chức vô địch trên cả hai cương vị cầu thủ và huấn luyện viên. Didier Deschamps là cái tên gần nhất đạt được cột mốc này khi đưa tuyển Pháp lên ngôi năm 2018, sau khi từng nâng cúp với tư cách đội trưởng đội bóng áo lam trên sân nhà năm 1998.

Trước Deschamps, Franz Beckenbauer từng dẫn dắt Tây Đức vô địch World Cup 1990 tại Italy. Thành tích này đến sau 16 năm kể từ ngày ông giành chức vô địch với tư cách thủ quân, cũng trên chính sân nhà. Người đầu tiên lập kỳ tích này là Mario Zagallo. Ông thi đấu trong đội hình Brazil vô địch năm 1958 và 1962, sau đó dẫn dắt thế hệ vàng nâng cúp tại Mexico năm 1970 khi mới 38 tuổi. Ông Zagallo cũng làm trợ lý khi tuyển Brazil đăng quang năm 1994.

Cannavaro đang đứng trước cơ hội trở thành người thứ tư đi vào ngôi đền huyền thoại này. Cựu trung vệ sinh năm 1973 từng mang băng đội trưởng tuyển Italy đánh bại Pháp trong trận chung kết tại Berlin năm 2006. Tròn 20 năm sau thời khắc lịch sử đó, Cannavaro chuẩn bị bước vào kỳ World Cup thứ năm trong sự nghiệp, nhưng là lần đầu tiên trên tư cách HLV trưởng.

Cannavaro muốn biến các cầu thủ Uzbekistan thành chiến binh tại World Cup.

Cuối năm ngoái, cựu cầu thủ Real Madrid đạt thỏa thuận tiếp quản ghế nóng tại tuyển Uzbekistan. Nhiệm vụ chính của chiến lược gia 52 tuổi là dẫn dắt đội bóng Trung Á chinh chiến tại kỳ World Cup đầu tiên trong lịch sử bóng đá nước này. Việc chọn một quốc gia châu Á làm bến đỗ, đồng thời đưa cả gia đình chuyển đến thủ đô Tashkent sinh sống, phản ánh quyết tâm theo đuổi con đường huấn luyện của Cannavaro.

Khi còn thi đấu, ông khoác áo hàng loạt ông lớn của bóng đá châu Âu như Inter, Juventus và Real Madrid. Tuy nhiên, sự nghiệp cầm quân của Quả bóng Vàng 2006 lại gắn liền với những nền bóng đá nhỏ. Ngoại trừ bản hợp đồng ngắn hạn giúp Udinese trụ hạng Serie A thành công hồi năm 2024, HLV người Italy chủ yếu làm việc tại Saudi Arabia, Trung Quốc và Croatia.

Dù từng giành chức vô địch quốc gia tại Trung Quốc, Cannavaro vẫn chưa nhận được sự tín nhiệm từ các đội bóng lớn tại lục địa già. Những thành tích bết bát khi dẫn dắt Benevento tại Serie B hay Dinamo Zagreb ở Croatia khiến chuyên môn của ông bị đặt dấu hỏi. Việc chấp nhận đề nghị từ Uzbekistan mang đến cơ hội lớn để nhà cầm quân này khẳng định lại năng lực ở sân chơi World Cup.

Chiến lược dài hạn

Nhiệm vụ của Cannavaro không chỉ dừng lại ở giải đấu trên đất Bắc Mỹ. Hợp đồng của ông gắn liền với chu kỳ phát triển hướng tới Asian Cup 2027 tổ chức tại Saudi Arabia. Chính phủ Uzbekistan đang dồn nguồn lực đầu tư khổng lồ vào hệ thống cơ sở hạ tầng thể thao trong thập kỷ qua. Hàng loạt sân vận động hiện đại, cơ sở đào tạo trẻ và một trung tâm huấn luyện quốc gia quy mô lớn đã đi vào hoạt động.

Bóng đá Uzbekistan đặt tham vọng lớn, không chỉ dừng lại ở việc góp mặt tại World Cup mà còn muốn duy trì vị thế cạnh tranh thường xuyên ở các giải đấu châu lục. Niềm tin này hoàn toàn có cơ sở khi các lứa U17 và U20 của họ liên tục gặt hái thành công trong những năm gần đây. Nền tảng phát triển bền vững này là yếu tố quan trọng thuyết phục Cannavaro đến làm việc.

Cannavaro đang sở hữu một thế hệ cầu thủ tài năng, điển hình là trung vệ Abdukodir Khusanov thuộc biên chế Man City. Dưới sự kèm cặp của một trong những HLV giỏi nhất lịch sử - Pep Guardiola, Khusanov được kỳ vọng sẽ trở thành chốt chặn vững chắc và mở đường cho hàng loạt cầu thủ Uzbekistan tìm đến các giải vô địch quốc gia hàng đầu châu Âu.

Quá trình Cannavaro tiếp quản ghế nóng diễn ra sau chuỗi biến động nhân sự liên tục. Ban đầu, đội bóng do HLV Srecko Katanec dẫn dắt nhưng chiến lược gia người Slovenia phải từ chức giữa chừng vì lý do sức khỏe. Người thay thế là Timur Kapadze đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ khi đưa tuyển quốc gia vượt qua vòng loại World Cup. Kapadze cũng để lại dấu ấn khi dẫn dắt lứa U23 lần đầu dự Olympic vào năm 2024.

Tuy nhiên, Liên đoàn Bóng đá Uzbekistan (UFA) quyết định cần một nhân tố đẳng cấp thế giới để nâng tầm đội tuyển. Phó chủ tịch UFA Ravshan Irmatov khẳng định việc bổ nhiệm HLV người Italy nằm trong tính toán chiến lược. "Thực tế cho thấy lối chơi phòng ngự chặt chẽ luôn mang lại kết quả tốt. Chúng tôi tin rằng kinh nghiệm quốc tế và triết lý chiến thuật của Cannavaro sẽ thổi một luồng sinh khí mới, giúp đội tuyển lì lợm hơn", Irmatov nhấn mạnh.

Mong muốn này của các lãnh đạo bóng đá Uzbekistan là có cơ sở. Không chỉ mang hào quang của một nhà vô địch thế giới, Cannavaro còn là hậu vệ gần nhất giành Quả Bóng Vàng. Ông đoạt danh hiệu này nhờ màn trình diễn xuất thần trên đất Đức 20 năm trước. Tại đó, Cannavaro không chỉ là chốt chặn đáng tin cậy trước khung thành của Gianluigi Buffon, mà còn là thủ lĩnh lèo lái con thuyền Italy qua sóng gió ở thời điểm nền bóng đá quốc gia này vừa trải qua vụ bê bối rúng động Calciopoli. 

Cannavaro cùng Italy giành chức vô địch World Cup 2006. 

Với Cannavaro trên ghế huấn luyện, Uzbekistan không chỉ sở hữu một thuyền trưởng trong phòng thay đồ, mà còn được kỳ vọng sẽ lột xác về mặt phòng ngự. Nếu làm được điều này, Uzbekistan có thể là ẩn số đáng gờm ở giải đấu tại Bắc Mỹ bởi họ luôn được đánh giá cao về tấn công nhưng thường thiếu ổn định trong khâu phòng thủ.

Cannavaro không phải ngôi sao bóng đá lớn đầu tiên đến Uzbekistan, trước đó cựu tiền đạo Brazil Rivaldo từng khoác áo câu lạc bộ Bunyodkor ở giai đoạn cuối sự nghiệp. Tuy nhiên, sự xuất hiện của vị tân HLV trưởng vẫn tạo ra một cơn sốt truyền thông tại quốc gia yêu bóng đá này. Trong đợt tập trung đội tuyển hồi tháng ba, giới phóng viên địa phương đã đứng thành hàng vỗ tay chào đón HLV người Italy tại phòng họp báo.

Bài toán thể lực

Bất chấp sự háo hức từ dư luận, ông Akbar Yusupov, tổng biên tập tờ The Tashkent Times, thừa nhận áp lực thành tích dành cho ban huấn luyện mới là rất lớn. " Cannavaro là nhà vô địch thế giới nên kỳ vọng của công chúng đương nhiên sẽ tăng cao. Dù không thi đấu ở các giải đấu hàng đầu, cầu thủ Uzbekistan luôn thi đấu rất ngoan cường và khó bị đánh bại", ông Yusupov phân tích.

Tuy nhiên, giới chuyên môn trong nước cũng nhìn nhận rõ những hạn chế cố hữu của đội tuyển. Rào cản tâm lý khiến các cầu thủ dễ đánh mất sự tự tin khi đối đầu với các đội bóng lớn. Bên cạnh đó, nền tảng thể lực của Uzbekistan không được đánh giá cao và thường suy giảm mạnh sau phút 70. Người hâm mộ kỳ vọng bản lĩnh của Cannavaro sẽ giúp giải quyết triệt để hai điểm yếu chí mạng này.

Tại vòng bảng World Cup 2026, Uzbekistan nằm cùng bảng với Bồ Đào Nha, Colombia và CH Congo. Nhận thức rõ sự chênh lệch trình độ, Cannavaro liên tục tìm cách hạ kỳ vọng thái quá từ người hâm mộ trong các buổi họp báo. Chiến lược gia này khẳng định trình độ tại World Cup vượt xa những gì bóng đá Uzbekistan từng trải nghiệm.

Thể lực bị xem là điểm yếu của các cầu thủ Uzbekistan.

Để chuẩn bị cho giải đấu, UFA đã nỗ lực sắp xếp cho thầy trò Cannavaro các trận giao hữu chất lượng. Hồi tháng ba, đội có hai trận giao hữu gặp Venezuela và Gabon. Tới đây, thầy trò Cannavaro sẽ có màn thử lửa với tuyển Canada tại thành phố Edmonton. Vấn đề khiến ban huấn luyện đau đầu nhất lúc này là khả năng đáp ứng cường độ thi đấu của các cầu thủ.

"Giải vô địch quốc gia của chúng tôi có nhịp độ thi đấu chưa cao, dẫn đến thể lực của các cầu thủ nội không đạt trạng thái lý tưởng nhất. Để giành chiến thắng ở World Cup, toàn đội phải hoạt động với hơn 100% công suất", HLV người Italy nhận định. Khoảng thời gian tập trung đội tuyển quá ngắn khiến Cannavaro không thể hoạch định các giáo án nhồi thể lực chuyên sâu trước thềm giải đấu.

Để bù đắp những hạn chế về mặt thể chất, ban huấn luyện yêu cầu các cầu thủ phải chuẩn bị tinh thần chiến đấu cao nhất. Kinh nghiệm tham gia bốn kỳ World Cup của vị thuyền trưởng người Italy đóng vai trò quan trọng trong việc truyền lửa cho các học trò khi phải đối đầu với những đội bóng xếp hạng 5 (Bồ Đào Nha) và hạng 13 thế giới (Colombia).

"Tôi luôn yêu cầu nhịp độ thi đấu cao. Tôi muốn các học trò ra sân như những chiến binh, đội bóng không thể chỉ biết chạy theo quả bóng trong suốt 90 phút. Đây là kỳ World Cup đầu tiên, toàn đội phải gạt bỏ sự sợ hãi để chiến đấu vì chúng tôi không có gì để mất", Cannavaro kết luận.